De nieuwste editie van Regio in Beeld laat duidelijk zien dat de arbeidsmarkt in Midden-Limburg blijvend verandert. De krapte die we de afgelopen jaren zagen, is niet langer een uitzondering maar het nieuwe vertrekpunt. Toch betekent dat volgens Don Thijssen, rayonmanager UWV Noord- en Midden-Limburg, allerminst dat werkgevers met hun rug tegen de muur staan. ‘Regio in Beeld geeft ons vooral inzicht’, zegt hij. ‘Maar de echte winst zit in wat we met die inzichten dóén. Wie anders naar werk en talent durft te kijken, vindt ruimte die er eerst niet leek te zijn.’
Van cv naar vaardigheden
Die ruimte ontstaat wanneer werkgevers loskomen van het klassieke plaatje van de ideale kandidaat. Regio in Beeld benadrukt dat diploma’s en jaren werkervaring minder voorspellend worden nu functies sneller veranderen. Wat meer telt, zijn vaardigheden, motivatie en leervermogen. Steeds meer Midden-Limburgse werkgevers maken die overstap al. Ze herzien functieprofielen, laten harde instroomeisen los en kijken naar wat iemand kán leren in plaats van wat iemand al beheerst. Volgens Thijssen werkt dat niet alleen beter, het is ook nodig. ‘Als je breder kijkt, wordt de vijver groter. Regio in Beeld laat duidelijk zien dat er onbenut potentieel is, maar dat zie je pas wanneer je verder kijkt dan het cv.’
Praktische oplossingen uit de regio
Die bredere blik komt ook terug in de 34 praktijkoplossingen die UWV de afgelopen jaren landelijk verzamelde. Het zijn ideeën rechtstreeks uit de praktijk van ondernemers die anders gingen organiseren om ruimte te creëren. Volgens Thijssen laten deze voorbeelden vooral zien dat veranderen niet ingewikkeld hoeft te zijn. Werkgevers herverdelen taken om functies toegankelijker te maken, starten interne leertrajecten waar medewerkers snel kunnen doorgroeien, of combineren rollen zodat ervaren medewerkers fysiek worden ontlast en hun kennis tegelijkertijd wordt ingezet in mentorschap. Andere bedrijven leiden eigen personeel op om mobiliteit te vergroten, of wisselen medewerkers tijdelijk uit in drukke en rustige periodes.
‘Het zijn concrete interventies die laten zien dat er wél speelruimte is’, zegt Thijssen. ‘Niet door harder te zoeken, maar door anders te organiseren. Onze adviseurs zitten hiervoor letterlijk aan de tafel bij ondernemers. Ze luisteren, analyseren processen en kijken mee op de werkvloer. Oplossingen ontstaan niet uit theorie, maar in de dagelijkse praktijk. Zo zijn die 34 ideeën geboren.’
Leven lang ontwikkelen als noodzaak
Een tweede belangrijke lijn uit Regio in Beeld is de noodzaak van leven lang ontwikkelen. Door digitalisering, nieuwe technieken en veranderende klantvragen verschuift werk voortdurend. Daardoor moet leren onderdeel worden van het werk zelf. In Midden-Limburg ontstaat steeds meer een cultuur van ontwikkelen. Bedrijven bouwen leerpaden, zetten BBL-trajecten op en koppelen ervaren medewerkers aan nieuwe collega’s. Dat is niet alleen een antwoord op de krapte, maar ook een manier om medewerkers te binden. ‘Niemand komt meer volledig voorbereid binnen,’ zegt Thijssen. ‘Het gaat erom dat je meegroeit met wat een beroep vraagt. Ontwikkeling geeft mensen perspectief en dat houdt ze gemotiveerd.’
Samenwerking als sleutel voor nieuwe instroom
De krapte dwingt werkgevers en onderwijsinstellingen om echt zij aan zij te staan. Deels omdat werkgevers via onderwijsinstellingen in contact komen met jongeren. Maar ook om huidig personeel te blijven equiperen voor de toekomst. Juist daar speelt UWV een adviserende rol, onder meer door het gesprek aan te gaan over generatiemanagement: het benutten van alle vaardigheden en skills van alle leeftijden op de werkvloer. ‘Iedereen is nodig,’ zegt Thijssen. Daarnaast wordt de groep zij-instromers steeds belangrijker voor de regionale arbeidsmarkt. In Midden-Limburg zie je dat bedrijven werk en leren steeds meer met elkaar verweven: BBL-trajecten, opleidingen direct op de werkvloer en werkgevers die zelf leerpaden ontwikkelen. Het werkt twee kanten op: medewerkers worden sneller inzetbaar en blijven langer omdat ze zich blijven ontwikkelen. ‘Je kunt niet verwachten dat jongeren volledig klaar zijn voor een beroep dat ieder half jaar verandert’, zegt Thijssen. ‘Daar moet je als werkgever bewust van zijn. Meebouwen aan die route is essentieel.’ UWV kent de partners in de regio. Onderwijs, gemeenten, intermediairs en ondernemers. En kan precies die verbinding leggen die nodig is om nieuwe instroom op gang te brengen en bestaande medewerkers toekomstbestendig te maken.
Behoud wordt strategisch belangrijk
Naast instroom benadrukt Regio in Beeld ook het belang van behoud. Door vergrijzing en uitstroom komt steeds meer gewicht te liggen op mensen die al in huis zijn. Werkgevers die investeren in werkplezier, autonomie, taakaanpassing en duidelijke ontwikkelperspectieven, blijken medewerkers aanzienlijk langer vast te houden. Vooral de grote groep 50-plussers vormt een sleutel. Ze worden vaak geprezen om hun betrouwbaarheid, vakmanschap en loyaliteit. Met kleine aanpassingen in taken – bijvoorbeeld lichter werk combineren met een rol als mentor – blijven zij vitaal inzetbaar én blijft kennis behouden. ‘Dat is winst voor iedereen’, vertelt Thijssen. ‘Voor de organisatie, voor het team en voor de medewerker zelf.’
Samen vooruit
Een opvallende beweging die UWV ziet, sluit aan bij wat Regio in Beeld schetst: Midden-Limburgse werkgevers zoeken elkaar steeds vaker op. Via regionale netwerken, brancheverenigingen en samenwerkingsverbanden worden kennis en oplossingen gedeeld. Of soms verwijzen ze kandidaten door als ze op de ene plek nét niet passen. ‘Dat is misschien wel de grootste winst van de afgelopen jaren’, zegt Thijssen. ‘Vroeger dachten we dat kennis macht was. Nu zien we dat kennis delen macht is. Je hoeft het niet alleen te doen.’
Regio in Beeld als richtingwijzer
Ondanks de structurele krapte schetst Regio in Beeld geen somber toekomstbeeld. Het rapport biedt juist richting en laat zien waar de kansen liggen: meer kijken naar vaardigheden, leren onderdeel maken van werk en investeren in behoud. Volgens Thijssen is dat dé manier waarop Midden-Limburg vooruitkomt. ‘De arbeidsmarkt van vroeger komt niet terug. Maar wie inzet op ontwikkeling en de kracht van mensen, bouwt aan duurzame wendbaarheid. Niet door te focussen op wat ontbreekt, maar door te zien wat er mogelijk is.’
