Weert pakt haar rol als regiogemeente

Saamhorigheid binnen het college
De overige wethouders knikken instemmend: ze vormen één college en stralen dat ook uit. ‘Natuurlijk zijn we het niet altijd met elkaar eens. We hebben soms flinke discussies, maar uitsluitend op inhoud. We blijven respectvol en begripvol’, zegt Michèle Ferrière. Ze vindt dat een groot goed en Van Gemert is het daarmee eens: ‘We zijn allemaal totaal verschillend, ambitieus en voorvechters van onze eigen portefeuille. We zijn resultaatgericht en willen doelen bereiken, maar gunnen elkaar oprecht iets. Dat kenmerkt deze coalitie.’

Winters benoemt dat de collegialiteit hoog is en het gevoel voor humor groot. ‘We zijn samen verantwoordelijk voor vrij zware kost, dan is het belangrijk om samen ook te kunnen lachen.’ Ferrière voegt nog toe dat het mooi is dat niemand er ooit alleen voor staat. ‘Dat zit soms in kleine dingen, bijvoorbeeld door samen op te trekken in de voorbereidingen naar en tijdens commissievergaderingen. Dat is collegiaal bestuur. Dat is saamhorigheid.’

Een integrale benadering
Waar vroeger bij gemeentebesturen meer een hokjescultuur heerste, werkt Weert nu meer vanuit een integrale benadering. ‘De grote dossiers pakken we bijna altijd met twee of meer wethouders op: gebiedsvisies, gebiedsontwikkelingen, de woonzorgportefeuille – die vier jaar geleden nog niet eens bestond, terwijl wij daarin nu gezamenlijk optrekken’, benadrukt Van Gemert. ‘We hebben samen een ruimtelijke ontwikkelstrategie vastgesteld en zijn vergevorderd in het vormgeven van een sociale ontwikkelstrategie. Als je gemeenschappen wil bouwen, heb je tevens ruimte nodig voor huisartsen, scholen, spontane ontmoetingen, sport et cetera. Dat bereik je door aan de voorkant meteen goed samen te werken en verbindingen te leggen.’

Mede dankzij de transparantie van het college en de participatie van betrokken instellingen en marktpartijen zijn zo concreet stappen gezet voor de woningopgave. Voorbeelden zijn de invulling van de visie op Beekstraatkwartier, de stadsuitbreiding Weert-Noord (waar stad en landschap elkaar versterken met behoud van karakter en kwaliteit), de realisatie van 700 woningen op Horne Kwartier (voorheen KMS) en de transformatie van de Spoorzone tot een levendig en toekomstbestendig stadsdeel met circa 750 woningen, waar wonen, werken, groen en bereikbaarheid op een slimme manier samenkomen.

Bewuste keuzes maken
De grootste kracht van deze coalitie ligt in het (letterlijk) samen doen. Samen met elkaar, maar ook samen in de wijk en samen met inwoners en betrokken partijen of bedrijven. Fuchs neemt vergrijzing als voorbeeld. ‘Dat thema heeft impact op alle portefeuilles, daarom moeten we samen aan de tekentafel zitten. Welke type woningen zijn nodig? Wat betekent dit voor de eenzaamheid, voor de werkgelegenheid, voor het aanbod van activiteiten en zorg? We moeten veel breder kijken om te komen tot de juiste oplossingen.’

Vanuit die gedachte heeft het college zich op allerlei fronten ingezet om te laten zien waar Weert voor staat en waar Weert naartoe gaat. Zowel intern als extern. ‘Wie kiest wordt gekozen’, merkt Van Gemert op. ‘Wij hebben deze periode bewust gekozen; gekozen voor groei, voor een duidelijk economisch profiel, een bepaalde woningbouwambitie en dat zorgt dat je interessant bent voor grotere spelers, waaronder Provincie Limburg.’

Weert onder de rook van Brainport
‘De uitdagingen zijn vandaag de dag anders’, gaat Van den Heuvel verder. ‘Onze gemeente ligt in een van de drie economische kerngebieden van Nederland en dat brengt kansen en risico’s met zich mee, waarop we regie willen houden.’ Ter illustratie noemt hij de samenwerkingsagenda MRE (Metropoolregio Eindhoven) met als doel het verblijfs- en vestigingsklimaat voor inwoners en bedrijven constant te verbeteren.

‘De groeistuipen die deze regio doormaakt, resulteren in een groeiende, acute behoefte aan onder meer nieuwe werklocaties, vakmanschap, woonruimte en een passende sociaal-maatschappelijke infrastructuur. Het Daily Urban System van de Brainport regio breidt zich steeds verder uit buiten Zuidoost Brabant, ook richting Weert.’

De gevolgen van Brainport voor de toekomst van Weert zijn niet tegen te houden. Volgens dit gezelschap is niet iedereen zich daarvan bewust. Van den Heuvel: ‘De burgemeester en ik acteren in de voorhoede als het gaat om het anticiperen op deze ontwikkelingen, maar uiteraard omvat dit alle portefeuilles. Inhoudelijk dragen we dit samen. We hebben de condities gecreëerd, waarmee we in de toekomst in ieder geval de juiste keuzes kunnen maken.’ Hij is blij dat Weert (na 25 jaar lobbyen) constructief met Eindhoven in gesprek is.

Eerlijkheidshalve benadrukt hij dat de vorige coalitie bewust het besluit heeft genomen met vijf wethouders te gaan werken om sterkere relaties op te bouwen met Venlo, Eindhoven/Brainport en Maastricht. ‘We willen niet alleen binnen de grenzen van Weert opereren – hoewel dit ontzettend belangrijk is – maar ook bestuurlijk tijd hebben voor samenwerking met andere belangrijke partners. In deze tijd kan geen enkele gemeente alleen bergen verzetten. Zelfs Eindhoven niet. Tegenwoordig kijkt men vanuit het Rijk naar regio’s, niet naar gemeenten. Om grote opgaven voor elkaar te krijgen, is samenwerking in de regio cruciaal. Met het uiteindelijke resultaat dat we dit doen voor onze inwoners en ondernemers.’

Geen optie maar noodzaak
Om als gemeente mee te blijven tellen, moet Weert groeien. Dat is geen optie maar noodzaak. Er is een tekort aan woningen en kavels op bedrijventerreinen. De in zomer 2024 vastgestelde Omgevingsvisie is bedoeld om Weert tenminste 20 procent te laten groeien, tot 60.000 inwoners. Niet als forensenstad, maar als authentieke gemeente met een dynamisch bedrijfsleven, waar het prettig wonen, werken, ontmoeten en recreëren is. Winters trekt dit door naar het culturele aspect. ‘Het is bijzonder hoe intensief culturele instellingen hier samenwerken om een bloeiend cultureel landschap te creëren, wat economisch gezien eveneens een essentiële vestigingsvoorwaarde is voor ondernemers, inwoners en bedrijven.’

‘De balans tussen wonen en werken, tussen voorzieningen en bereikbaarheid, moet blijven bestaan. We willen Weert wel Weert houden, alles moet evenredig meegroeien’, zegt Van den Heuvel. ‘If you don’t have a seat at the table, you’ll be on the menu’, haalt Ferrière een Engels spreekwoord aan. ‘Als wij niet investeren in groei en in regionale ontwikkelingen, dan wordt misschien over ons gesproken, maar zeker niet met ons.’

Met het meerjarige samenwerkingsverband van de zeven regionale gemeenten binnen Regio Deal Midden-Limburg heeft Weert duidelijk een plek aan tafel. ‘We maken deel uit van een toekomstbestendige regio, waarin economie, onderwijs en klimaat hand in hand gaan. Ik ben dankbaar voor de eerste projecten die van start zijn gegaan’, aldus Van den Heuvel.

Het nieuwe economisch profiel
Van origine kent Weert een diep gewortelde maakindustrie op internationaal niveau. Innova­tieve bedrijven dragen bij aan de identiteit van de stad en vormen een van de belangrijkste economische pijlers. ‘Met het nieuwe economisch profiel profileren we onze gemeente nog meer als middelpunt voor de technische maakindustrie, wederom met een sterke verbinding in de regio. Als strategische schakel tussen Eindhoven (Brainport) en de Brightlands campussen in Limburg, evenals tussen België en Duitsland’, legt het vijftal uit.

Fuchs gaat hier verder op in: ‘We betrekken geavanceerde kennis van (hoge)scholen en bedrijven in de regio. Onder meer via Zuyd Perron Circulair Weert, het lectoraat Innovatief Ondernemen van Zuyd Hogeschool. Stichting Parkmanagement Weert is druk met de Magical Mystery Tour die ondernemers in staat stelt een uniek kijkje te nemen in de keuken van lokale bedrijven. Als vervolg is daar nu ook een student edition van. Zowel mbo- als hbo-studenten kunnen zich hierdoor oriënteren op een stage in het Weerter bedrijfsleven. Zo proberen we talent aan Weert te binden. En, we besteden extra aandacht aan interessante initiatieven met Het Kwadrant en Gilde Opleidingen plus het realiseren van een techniekcampus.’

De win-winsituaties
De wethouders benadrukken dat dit allemaal ook weer gebeurt in samenspraak met alle partijen. ‘De ondernemers denken en helpen mee in de opzet en investeren tegelijkertijd in nieuwe aanwas. De studenten zijn tenslotte potentiële medewerkers’, zegt Ferrière, die blij is met de win-winsituatie. Van Gemert vult aan: ‘We koesteren de bedrijven die waardevol zijn voor Weert en willen nieuwe bedrijven aantrekken die aansluiten bij het economisch profiel. Daarvoor moet je pakweg vijf tot tien jaar vooruitdenken. Met de duurzame ontwikkeling van de bedrijventerreinen Weert-Oost en Weerter Boulevard bieden we een realistisch antwoord op de uitbreidingsbehoefte van op de eerste plaats onze lokale ondernemers.’

Vanuit regionaal perspectief heeft het college deze periode eveneens geïnvesteerd in de relatie met Nederweert. ‘De samenwerking was op sociaal domein al goed, alleen op ruimtelijk economische thema’s liet deze nog te wensen over. Dat is ondertussen flink verbeterd. We gaan elkaar ondersteunen bij de realisatie van een nieuw bedrijventerrein’, vertelt Van Gemert. Winters voegt nog toe dat het voor iedereen belangrijk is om een sterk Limburg te behouden. ‘Als een mooi maakbedrijf zich hier wil vestigen, doet het er niet toe of dat in Nederweert of Weert is. Daar worden beide gemeenten beter van.’

Namens de gemeenschap
Voor elk beleidsterrein kunnen deze gedreven bestuurders voorbeelden noemen van betrokken participatie; van hoe beleidsmensen, bedrijven, instellingen en inwoners onderling samenwerken om plannen van de grond te krijgen. ‘Ieder plan dat wij maken, maken we namens de gemeenschap’, deelt Winters haar ervaring. Ferrière knikt. ‘Vroeger moest iedereen zich aan het bestuursbeleid conformeren, nu gaan we de straat op om wensen en behoefte in kaart te brengen, voordat we het beleid schrijven.’

Vooral voor de metamorfose van het gebied rondom Sportpark Boshoven is dit een extreem intensief proces geweest. Van den Heuvel: ‘Absoluut, maar uiteindelijk heeft het zijn vruchten afgeworpen. Alle betrokken verenigingen en omwonenden zijn tevreden. Open Park Weert wordt nu gefaseerd omgetoverd tot een multifunctioneel, open sport- en ontmoetingspark met een grote variatie aan sportfaciliteiten, een jongerencentrum en ruimte voor cultuur en gezondheid.’

Zoals gezegd, speerpunt van dit college is het bouwen aan gemeenschappen, met behoud van het gezond ondernemersklimaat, de goed functionerende arbeidsmarkt, de sociale voor­zieningen en kwaliteit van leven. ‘Zowel in de kerkdorpen, de wijken als in de binnenstad waar de nieuwe BIZ hard aan de weg timmert’, benadrukt Fuchs nog eens. Hij doet spontaan een oproep aan de lokale bouwsector om actief mee te denken over de energietransitie en circulair bouwen. Winters sluit zich bij die gedachte aan en licht deze verder toe. ‘Bij grote nieuwe projecten, maar ook kleinschalige, zoals het aanpakken van de leegstand in het centrum.’

‘Met het programma Binnenstad werken we samen aan een vitale binnenstad. De focus ligt op het versterken van de identiteit, het vergroten van de aantrekkingskracht op jongeren, het waarborgen van veiligheid en zorgen voor een goede mix van winkels, horeca en cultuur’, vult ze vanuit haar portefeuille aan. ‘We mogen als stad echt trots zijn op wat hier allemaal gebeurt en dat mag vaker in the spotlight komen.’

Kansen verzilveren
Een duidelijke leidraad werkt goed om de toekomst positief tegemoet te treden. En dat is wat dit college doet. Ontwikkelingen bieden kansen. Kansen die vragen om verzilverd te worden. Zo richting het eind van hun coalitieperiode concluderen deze vijf dat Weert daar klaar voor is. ‘De stad is stevig verankerd en op meerdere fronten zelfs koploper. We mogen onze bescheidenheid wat laten varen en echt gaan staan voor alles wat Weert te bieden heeft. Samen dragen en maken we de stad. Laten we dat blijven doen, dan gaan we een positieve en succesvolle toekomst tegemoet voor onze inwoners en ondernemers.’

www.weert.nl

Tekst: Nicole Smolenaers • Fotografie: Bram Becks