In de Paterskerk in Weert is het boek Tweehonderd jaar Zuid-Willemsvaart – Stromend verleden, bruisend heden gepresenteerd. Burgemeester Raymond Vlecken van Weert en burgemeester Birgit Op de Laak van Nederweert ontvingen elk een exemplaar. Op dezelfde avond ging de expositie Stromend verleden, bruisend heden – Zuid-Willemsvaart 1826–2026 open. De bijeenkomst was ook de aftrap van Open Monumentendag Weert.

Kanaal als motor

Tussen 1822 en 1826 liet koning Willem I de Zuid-Willemsvaart graven. Sindsdien is de economische geschiedenis van Weert nauw met het kanaal verbonden. Langs het water vestigden zich scheepswerven, meelfabrieken en andere industrie. Later kwamen haventerminal De Kempen en de moderne bedrijventerreinen. Het kanaal kreeg in de loop der jaren ook een tweede functie. Er wordt gewandeld, gefietst en gevist, in Weert en in Nederweert.

Van scheepswerf tot haventerminal

De expositie volgt die ontwikkeling. Historische foto's uit de periode 1890 tot 1990 hangen naast beelden van nu. De hedendaagse foto's zijn gemaakt door Dion Huiberts. Ook zijn er voorwerpen te zien die familiebedrijven langs het water beschikbaar stelden. Zo is naast de grote historische lijn ook het verhaal van de ondernemers zelf te zien.

Families en bedrijven droegen bij

Bij de presentatie werden de families en familiebedrijven bedankt die foto's, voorwerpen en ander materiaal aanleverden. Er werd ook gezegd dat een expositie over tweehonderd jaar kanaal nooit compleet kan zijn. Daarvoor vestigden zich te veel bedrijven langs het water en zijn er te veel verhalen. Een deel daarvan kreeg een plek in de tentoonstelling.

Ook het gemeentearchief werd bedankt. Het archief hielp bij het samenstellen van de panelen en bij het zoeken naar beeldmateriaal. Daardoor konden boek en expositie putten uit verschillende historische fotocollecties.

Het boek

Het boek is samengesteld door Bart Maes en gaat dieper op dezelfde geschiedenis in. Het telt circa 240 pagina's met veel beeldmateriaal. Naast hoofdstukken over de aanleg, de sluizen, de bruggen en de oorlogsjaren staan er profielen in van bedrijven die hun plek aan het kanaal vonden. Die reeks loopt van Gebroeders Frencken en Meelfabriek "Weert" tot Trespa. Dion Huiberts maakte voor het boek een reeks dronefoto's die het kanaal volgen van Lozen sluis 15 tot sluis 17 in Nederweert. Zo is ook het kanaal van nu vanuit de lucht in beeld.

Tweehonderd jaar Zuid-Willemsvaart – Stromend verleden, bruisend heden kost € 32,50 en is te koop bij Bruna Weert.

Veerkrachtig erfgoed

Met 200 jaar Zuid-Willemsvaart koos Weert een lokale invulling van het landelijke thema van Open Monumentendag 2026: Veerkrachtig erfgoed, in tijden van onzekerheid. Het kanaal past daar goed bij. Het paste zich twee eeuwen lang aan veranderende omstandigheden aan, van vrachtroute tot recreatiegebied, zonder zijn economische functie te verliezen. Landelijk werd dit jaar de veertigste editie van Open Monumentendag gehouden.

Open Monumentendag Weert 2026 is een samenwerking van Weert Marketing, de gemeente Weert en het comité Open Monumentendag Weert.

Nog te zien

De expositie in de Paterskerk (Biest 43) is nog te zien op zaterdag 26 september van 13.30 tot 16.00 uur en op zaterdag 3 oktober van 13.30 tot 16.30 uur.