Vanaf haar eerste werkdag lag er een stevig dossier op het bureau van Sandra van Bree: de toekomst van het Munttheater. Sindsdien staat ze geregeld bekend als ‘de directeur die een nieuw theater wil’. Zelf ziet ze dat anders. Het gaat niet om haar, benadrukt ze, maar om een theater dat ruimte biedt aan de stad, haar verenigingen én een nieuwe generatie talent.
Bij het Munttheater komt Van Bree terecht in een wereld die ze goed kent, maar aan de andere kant van de tafel. Ze werkte twintig jaar bij de Efteling, onder meer als theaterproducent. Artiesten, producenten, impresariaten en theaterproducties zijn haar vertrouwd. De gemeentelijke wereld, subsidierelaties en politieke lobby zijn dat veel minder. Toch krijgt ze nauwelijks tijd om rustig aan haar nieuwe rol te wennen. Nog vóór haar officiële start op 1 november 2023 praat ze al mee over het Beekstraatkwartier. Niet veel later werkt ze aan een rapport over een toekomstbestendig theater. Tot haar eigen verrassing blijkt juist die bestuurlijke kant haar goed te liggen. “Ik vind het fijn om de woordvoerder van het theater te zijn en uit te leggen waarom het belangrijk is voor de stad. Als ik ergens in geloof en mijn vuurtje aangaat, ga ik er volledig voor.”
Niet alleen een grotere zaal, het is én-én
De discussie over een nieuw theater wordt volgens haar te vaak teruggebracht tot een grotere zaal en bekende artiesten. Natuurlijk speelt capaciteit een rol. Met ongeveer vierhonderd stoelen is het Munttheater inmiddels een kleine middenzaal. Populaire artiesten kunnen elders meer kaarten verkopen, waardoor Weert steeds vaker buiten hun tournee valt. Bovendien kan het theater met de huidige capaciteit nauwelijks marge maken op de kaartverkoop. Een grotere zaal biedt daardoor niet alleen meer mogelijkheden voor de programmering, maar ook financiële ruimte om talent te ontwikkelen en lokale verenigingen te ondersteunen. Van Bree kijkt dan ook vooral naar wat het theater nu niet kan. “Er is geen kleine zaal, geen repetitieruimte en nauwelijks ruimte om lokale makers langere tijd te begeleiden. Wanneer een vereniging een week repeteert en voorstellingen speelt, kan er vrijwel niets anders worden geprogrammeerd.” Dat wringt juist in een stad met zoveel koren, harmonieën, toneelverenigingen en dansscholen. Bij groep 8-musicals, het LVO Muziekgala en optredens van lokale dansscholen ziet ze hoeveel talent er in onze stad rondloopt. “Dan jeuken bij ons de handen. Dan denken we: konden we die jongeren maar een week een ruimte geven en begeleiden en hen aan het einde het resultaat laten presenteren.”
De juiste kansen
Haar betrokkenheid bij talentontwikkeling komt voort uit haar eigen loopbaan. Van Bree volgt als jongvolwassene een mbo-opleiding in de detailhandel en weet lange tijd niet precies wat ze wil. Ze begint als productieassistent bij Stichting Theaterplan in Eindhoven, waar jongeren samen musicals maakten. Achter de schermen ontdekt ze haar liefde voor theater. “Iedereen werkte aan hetzelfde einddoel. Het maakte niet uit of je de hoofdrol speelde, viool speelde of de productie ondersteunde. Iedere schakel was nodig.” Via een evenementenbureau komt ze bij de Efteling terecht. Ook daar krijgt ze keer op keer het vertrouwen en kansen. “Ik ben geen universitair afgestudeerde directeur. Ik ben gegroeid doordat mensen zeiden: volgens mij kun jij dit.”
Vertrouwen als vertrekpunt
De kansen die Van Bree zelf tijdens haar loopbaan kreeg, bepalen hoe zij nu leidinggeeft. Ze kiest medewerkers omdat ze vertrouwen heeft in hun kennis en kwaliteiten en geeft ze vervolgens de ruimte om het werk op hun eigen manier te doen. “Ik ga niet voortdurend over iemands schouder meekijken. Je mag struikelen, dan vang ik je op. Maar ga het vooral doen.” Juist wanneer medewerkers boven zichzelf uitstijgen, geniet ze het meest. Diezelfde gedrevenheid herkent ze in het hele team van het Munttheater. “Er zit zoveel draagkracht en liefde in dit team. Niet alleen voor elkaar, maar ook voor het theater en de stad. Dat maakt dat ik heel graag wil dat we dit werk op het niveau kunnen blijven doen dat bij Weert past.” Hoewel ze in Eindhoven woont, is Van Bree naar eigen zeggen echt van Weert gaan houden, vooral van de combinatie van een volwaardige stad en een hechte gemeenschap. Die verbondenheid zie je ook terug in de samenwerking met lokale verenigingen. Daarbij blijft het niet bij het beschikbaar stellen van een zaal. Technici bezoeken repetities en denken mee over decor, licht en geluid, terwijl ook het marketingteam nauw aansluit. “Wij doen eigenlijk geen verhuringen aan verenigingen. We maken samen coproducties.”
Vasthouden aan de lange termijn
Van Bree begrijpt dat de gemeente keuzes moet maken, maar uitstel lost volgens haar niets op. Het huidige theater kan niet worden uitgebreid en blijven zitten op de bestaande locatie vraagt om forse investeringen in verduurzaming terwijl er aan exploitatiemogelijkheden niets wijzigt. Een extra kleine zaal op een andere locatie los van het bestaande theater betekent dat twee gebouwen moeten worden geëxploiteerd. Later alsnog een zelfstandig theater bouwen zal duurder uitvallen dan nu samen met Bibliocenter optrekken in het Beekstraatkwartier. Daarom kijkt ze liever verder dan het prijskaartje van vandaag. “Als ik ergens echt in geloof, komt de leeuwin in mij naar boven. Niet omdat ik zelf een nieuw theater nodig heb, maar omdat ik ervan overtuigd ben dat dit de beste keuze is voor Weert”
Kijk verder dan het prijskaartje
Sandra roept inwoners en politici op om zich breed te laten informeren over de toekomst van het Munttheater. “Kijk niet alleen naar het bedrag dat nu op tafel ligt, maar ook naar wat uitstel op de lange termijn kost en wat een toekomstbestendig theater de stad kan opleveren.” Ze nodigt mensen uit om vragen te stellen, scenario’s te vergelijken en in gesprek te gaan met het theater, zoals ze ook steeds zelf het gesprek zal blijven opzoeken en mensen uitnodigen om over het onderwerp van gedachten te wisselen. “Je hoeft het niet op voorhand met mij eens te zijn. Maar verdiep je wel in het volledige verhaal. Het gaat niet alleen om een gebouw, maar om ruimte voor verenigingen, jong talent, ontmoeting en een levendige binnenstad.”
