Tussen hoop en vrees volg ik de actualiteit. Misschien zijn de oorlogen die nu de wereld in hun greep houden tegen de tijd dat u dit leest voorbij. Die kans is echter klein en de kans dat het hierna nooit meer gebeurt nog kleiner. Hoop alleen is in elk geval niet voldoende. We moeten lering trekken uit het verleden en het heden om in de toekomst beter voorbereid te zijn op een wereld die minder stabiel is.
Geopolitieke spanningen ver weg, werken immers snel door in onze dagelijkse werkelijkheid. Olie- en gasstromen komen onder druk te staan, landen bouwen strategische voorraden op en proberen hun energiepositie veilig te stellen. China heeft inmiddels voor maanden aan olie opgeslagen. Dat is geen toeval, maar een bewuste keuze in een onzekere wereld.
Die onzekerheid raakt direct de economie. Energie wordt duurder en daarmee alles wat daarvan afhankelijk is en dat is vrijwel álles. Voor de land- en tuinbouw is dat geen abstract verhaal. Kosten lopen op, prijzen stijgen en ondernemers moeten voortdurend bijsturen. Wat vandaag nog klopt, kan morgen alweer achterhaald zijn. De grootste effecten zien we bovendien vaak pas later, in het volgende teeltseizoen.
Stijgende prijzen kunnen we in het rijke Nederland als consument nog wel een tijdje opvangen, maar in delen van de wereld waar inkomens lager zijn en buffers ontbreken, raakt dat mensen direct in hun dagelijkse voedselvoorziening. Ook bij ons staat de keten onder druk. Wat begint als een energiecrisis, kan zomaar verschuiven richting een voedselcrisis.
We zijn gewend geraakt aan een wereld waarin voedsel altijd beschikbaar is en tekorten eenvoudig worden opgevangen via internationale handel. In een mondiale crisis gaan afspraken echter snel overboord. Landen kiezen eerst voor hun eigen bevolking. Afhankelijkheid wordt kwetsbaarheid en we lopen gevaarlijk dicht langs de grens van vanzelfsprekendheid.
lltblltbIn een stabiele wereld vertrouwen we op de voedselmarkt, maar in een instabiele wereld draait het om zekerheid en regie. Dat besef vraagt om keuzes. Het onderstreept het belang van een sterke en toekomstbestendige voedselsector. Dat gaat niet iedereen lukken; laten we vooral zuinig zijn op de onze.
Bas Boots
Directeur Limburgse Land- en Tuinbouwbond
